ታላቁ ተልዕኮ በኢትዮጵያ

ወጣትነት

በኢትዮጵያ ወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት ታሪካዊ-ሥነ-መለኮታዊ ምህዳር ውስጥ፣ የወጣቶች ተሳትፎ ጉዳይ እንደ ቀሊል የፕሮግራም ማስተካከያ ወይም የዘመኑን ትውልድ ለመማረክ የተሰላ ስልት ብቻ ሊታይ አይገባም፤ ይልቁንም ከመጽሐፍ ቅዱስ አጠቃላይ የቤዛነት ትረካ የሚመነጭ፣ ጥልቅ መሠረት ያለው እውነታ ነው። ይህ ጽሑፍ ወጣትነትን እንደ ጊዜያዊ የሽግግር ወቅት ወይም እንደ ተጓዳኝ የሕይወት ምዕራፍ ሳይሆን፣ እግዚአብሔር በሉዓላዊ ፈቃዱ ታላላቅ የመንግሥቱን ታሪካዊ ምዕራፎች ለመጻፍ የመረጠበት ስትራቴጂካዊና ኒማቶሎጂያዊ ወቅት አድርጎ ይተነትnal። ከዮሴፍ እስከ ዳዊት፣ ከኤርምያስ እስከ ዳንኤል፣ ከመጥምቁ ዮሐንስ እስከ ጢሞቴዎስ ድረስ ያለው የመጽሐፍ ቅዱስ ትረካ የሚያረጋግጥልን መሠረታዊ እውነት አለ፦ እርሱም እግዚአብሔር የልብ ንጽሕናን፣ የቁርጠኝነት መንፈስን እና ራስን ለእርሱ የማስገዛት ፍጹም ፈቃደኝነትን እንጂ የዕድሜን ብዛት ብቻውን ለተልእኮ መስፈርት አድርጎ እንደማይወስድ ነው።

በዚህ አውድ ውስጥ፣ ይህ ጥናት የታላቁን ተልዕኮ ሥረ-መሠረት፣ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል በወጣት ትውልድ ላይ የሚፈጸመውን የኢምፓወርመንት ሂደት፣ በመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ ውስጥ የሚታየውን የወጣትነት ጥሪ፣ የኢትዮጵያን ወቅታዊ የስነ-ሕዝብ እውነታ፣ እንዲሁም ወጣቶች በዘመናዊቷ ቤተ ክርስቲያን ሚሲዮናዊ ተልእኮ ውስጥ ሊኖራቸው የሚገባውን መዋቅራዊና ተግባራዊ ሚና በጥልቀት ያያል።

ነቢዩ ሳሙኤል የእሴይን ወንዶች ልጆች በቅደም ተከተል ሲመረምር፣ በውጫዊ የቁመና ግርማና በባህላዊ የአመራር ብቃት ተማርኮ ንጉሥ አድርጎ ለመቀባት ተቃርቦ ነበር። ይሁን እንጂ መለኮታዊው ድምፅ እንዲህ ሲል ገሰጸው፦ "ፊቱን የቁመቱንም ዘለግታ አትይ፤ ሰው እንዲያይ እግዚአብሔር አያይምና ናቅሁት፤ ሰው ፊትን ያያል፥ እግዚአብሔር ግን ልብን ያያል አለው።" (1ኛ ሳሙ. 16፥7)። በዚህም መሠረት በሜዳዎች መካከል በእረኝነት ተሠማርቶ የነበረው ታናሹ ዳዊት የእግዚአብሔር ምርጫ ማዕከል ሆነ። ይህ ታሪካዊ ክስተት የዚህን ጥናት ዋና መሠረት ያጸናል፤ የእግዚአብሔር መንግሥት አገልግሎት መለኪያ የውጫዊ ቴክኖክራሲያዊ ብቃት ወይም የዘመን ብዛት ሳይሆን፣ ለእግዚአብሔር ሱቨሪን ፍጹም የተገበረ ልብ ነው። መዝሙረኛውም የራሱን ወጣትነት የሕይወት ጎዳና መለስ ብሎ ሲያስታውስ፣ "አቤቱ፥ አንተ ተስፋዬ ነህና፥ እግዚአብሔር ሆይ፥ ከታናሽነቴ ጀምረህ መታመኛዬ ነህና።" (መዝ. 71፥5) በማለት ይመሰክራል፤ ይህም ወጣትነት በባህሪው ለአደጋ የተጋለጠ ብቻ ሳይሆን፣ ከልጅነት ጀምሮ ከእግዚአብሔር ጋር ጥልቅ የኮቨናንት ግንኙነት የሚጠናከርበት የመለኮት ጸጋ ዘመን መሆኑን ያረጋግጣል።

ተልእኮ የእግዚአብሔር ራሱ ተግባር

የወንጌል ዓለም አቀፋዊ ስርጭት ትክክለኛ ኤፒስቲሞሎጂያዊ መነሻ በቤተ ክርስቲያን ስትራቴጂካዊ ዕቅዶች ወይም በሰው ልጅ ተነሳሽነት ውስጥ የሚገኝ አይደለም፤ ይልቁንም ሚሲዮ ዴይ (Missio Dei) ማለትም "የእግዚአብሔር ተልእኮ" ተብሎ በሚታወቀው መሠረታዊ እውነታ ውስጥ የተመረኮዘ ነው። ይህ ትምህርት የሚያስተምረን፣ ተልእኮ የመጣው ከሥላሴያዊው አምላክ ውስጣዊ ኦንቶሎጂያዊ ማንነትና ሐሴት ውስጥ እንደሆነ ነው፦ አብ ወልድን ላከ (ዮሐ. 3፥16-17)፣ አብና ወልድ መንፈስ ቅዱስን አሠማሩ (ዮሐ. 14፥26፤ 15፥26)፣ ሥላሴያዊው አምላክም ቤተ ክርስቲያንን ወደ ታሪካዊው ዓለም ይልካል። ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ ይህንን የላኪነት ሰንሰለት ለደቀ መዛሙርቱ ሲያወርስ፣ የልኡካኑን የክዋኔ ንድፍ በራሱ በሥላሴያዊው ግንኙነት ላይ ተመሥርቶ ገለጠ።

ወጣቶች ወንጌልን ሲሰብኩ፣ ይህንን ራሱን የቻለ ተልእኮ የፈጠሩ ወይም ራሳቸውን ችለው የተነሳሱ ግለሰቦች ብቻ አይደሉም፤ ይልቁንም ከዘላለም ጀምሮ በሥላሴ ውስጥ ሲንቀሳቀስ በነበረው በእግዚአብሔር የማዳን ታሪክ ውስጥ ንቁ ተባባሪዎች ናቸው። ይህ ግንዛቤ ለወጣት አገልጋይ ትልቅ መንፈሳዊ ማንነት ይሰጠዋል፤ እርሱ ራሱን ችሎ ተነስቶ ለእግዚአብሔር የሚሠራ ሠራተኛ ብቻ ሳይሆን፣ ቀድሞውኑ በሚንቀሳቀሰው መለኮታዊ ተልእኮ ውስጥ በጸጋ የተጠራ ተካፋይ ነው። ይህ ደግሞ ትህትናንም ያስተምረናል፤ ተልእኮው የእኛ ንብረት ሳይሆን የእግዚአብሔር ስለሆነ፣ ውጤቱ በእኛ ችሎታ ላይ ሳይሆን በእርሱ ታማኝነት ላይ የተመሠረተ ነው።

ነቢዩ ኢሳይያስ የእግዚአብሔርን ግርማ ሞገስ በራእይ ካየ በኋላ፣ "ማንን እልካለሁ? ማንስ ይሄድልናል?" የሚለውን ጥያቄ በሰማ ጊዜ፦ "እነሆኝ፥ እኔን ላከኝ" (ኢሳ. 6፥8)። ይህ ቅልጥፍና የተሞላበት ምላሽ፣ የተጠራው ወጣት ወይም አዛውንት ስለ መሆኑ ምንም አልተጠቀሰም፤ ዋናው ነገር የተዘጋጀ ልብ ብቻ ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ ደግሞ ይህንኑ የላኪነት ሰንሰለት አስፈላጊነት ሲያብራራ፣ "ያላመኑበትንስ እንዴት ይጠሩታል? ባልሰሙትስ እንዴት ያምናሉ? ያለ ሰባኪስ እንዴት ይሰማሉ? ካልተላኩስ እንዴት ይሰብካሉ?" (ሮሜ 10፥14-15) ሲል ይጠይቃል። ይህ ተከታታይ ጥያቄ፣ የወንጌል ስርጭት ሰንሰለት ምን ያህል ተላላኪዎችን እንደሚፈልግ ያሳየናል፤ እናም ኢትዮጵያ ያላትን ግዙፍ የወጣት ትውልድ ግምት ውስጥ ስናስገባ፣ ይህ ሰንሰለት ወጣቶችን ሳይጠቀም ፍጹም ሊሆን አይችልም።

የመንፈስ ቅዱስ ማብቃት — የኢዩኤል ትንቢት ፍጻሜ

በጴንጤቆስጤ ቀን፣ መንፈስ ቅዱስ በእሳት አንደበት ተመስሎ በተሰበሰቡት ላይ በወረደ ጊዜ፣ ሐዋርያው ጴጥሮስ ይህንን አስደናቂ ክስተት ለማብራራት ወደ ብሉይ ኪዳን ትንቢት ተመለሰ፤ ወደ ነቢዩ ኢዩኤል ትንቢት (ኢዩ. 2፥28-29)። ይህ ትንቢት፣ በአዲስ ኪዳን ዘመን የመንፈስ ቅዱስ ስጦታ ለተወሰኑ ካህናት፣ ነቢያት ወይም ነገሥታት ብቻ ሳይሆን፣ ለወንዶችም ለሴቶችም፣ ለሽማግሌዎችም ለወጣቶችም እኩል በሆነ መንገድ እንደሚደርስ ያውጃል። ይህ የመንፈስ ቅዱስ "ዲሞክራሲያዊ" ስርጭት (ሁሉም አማኞች የመንፈስ ስጦታ ተቀባዮች መሆናቸው) ለወጣት አገልግሎት ትልቅ ትርጉም አለው፦

ይህ ጥቅስ በግልጽ የሚያሳየው፣ የወጣቶች ውጤታማ የወንጌል አገልግሎት በሰብአዊ ትምህርት ብቃት፣ በንግግር ችሎታ ወይም በማኅበራዊ ሚዲያ ተከታታዮች ብዛት ላይ ብቻ የተመሠረተ ሳይሆን፣ ወንጌልን በኃይል፣ በድፍረትና በተአምራት እንዲያውጁ በሚያስችላቸው በመንፈስ ቅዱስ ቅብዓት ላይ የተመሠረተ መሆኑን ነው። ጌታ ኢየሱስ ደግሞ ይህንኑ የኃይል ስጦታ ከጂኦግራፊያዊ የተልእኮ መስፋፋት ንድፍ ጋር በቀጥታ አገናኘው፦

ይህ የኃይል ስጦታ ለወጣት አገልጋዮች ትልቅ መጽናኛ ይሆናል፤ ምክንያቱም ራሳቸውን ብቁ ያለማድረግ ስሜት ደጋግሞ ቢያጠቃቸውም፣ ድል መንሳት የሚችሉት በራሳቸው ችሎታ ወይም ልምድ ላይ ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር መንፈስ ላይ ተመርኩዘው ስለሆነ ነው። ነቢዩ ዘካርያስ፣ ትንሽና ደካማ ለነበረው ለዘሩባቤል ብርታት ሲናገር፣ ይህንኑ ዘላለማዊ መርህ በሚያምር ሁኔታ ገልጦታል፦ "በመንፈሴ እንጂ በኃይልና በብርታት አይደለም፥ ይላል የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር።" (ዘካ. 4፥6)። ይህ ቃል ለብዙ ኢትዮጵያውያን ወጣት አገልጋዮች ልብ ተመሳሳይ ብርታት ይሰጣል፤ ትንሽ ቢመስሉም፣ ደካማ ቢሆኑም፣ ልምድ ቢያንሳቸውም፣ የመንፈስ ቅዱስ ኃይል ግን ይህንን ሁሉ ማካካሻ ብቻ ሳይሆን ማሸነፊያ ይሆናቸዋል።

ከዚህም በላይ፣ ሐዋርያው ጳውሎስ ስለ መንፈሳዊ ስጦታዎች ልዩነት ሲያስተምር፣ "የጸጋም ስጦታ ልዩ ልዩ ነው መንፈስ ግን አንድ ነው፤... ነገር ግን መንፈስ ቅዱስን መግለጥ ለእያንዳንዱ ለጥቅም ይሰጠዋል።" (1ኛ ቆሮ. 12፥4, 7) ይላል። ይህ ትምህርት ወጣት አማኞችን ከሁለት ተቃራኒ ስሕተቶች ይጠብቃል፤ ስጦታ የለኝም ብለው ተስፋ ከመቁረጥ፣ ወይም ደግሞ የራሳቸውን ስጦታ ብቻ ከፍ አድርገው ከሌሎች ስጦታ ንቀት። እያንዳንዱ ወጣት፣ የክርስቶስ አካል አንድ ብልት እንደመሆኑ፣ ለጠቅላላው ማኅበረሰብ ጥቅም የተሰጠው ልዩ የመንፈስ ስጦታ አለው።

"ብላቴና ነኝ አትበል"

በመጽሐፍ ቅዱስ መጻሕፍት ትረካ ውስጥ ቋሚ የሆነ ተቋማዊ ንድፍ ጎልቶ ይታያል፤ ይኸውም እግዚአብሔር ለአህጉራዊም ሆነ ለትውልዳዊ ለውጥ ጥሪዎች መሠረት የሚያደርገው የወጣትነትን ተለዋዋጭ አቅም ነው። የዕድሜን ማነስ እንደ መዋቅራዊ ድክመት ሳይሆን እንደ አቅም ይመለከተዋል። ነቢዩ ኤርምያስ ገና በወጣትነቱ ዘመኑ ለከፍተኛ ነቢያዊ ተልእኮ ሲጠራ፣ የውስጥ ብቃቱን በመጠራጠር “ብላቴና ነኝ” የሚለውን እንደ ምክንያት ቢያቀርብም፣ የእግዚአብሔር ምላሽ ግን የዕድሜን መመዘኛዎች የሚፈታተን ጥልቅ ርዕዮታዊ እውነት ነበር፦

ይህ ነባራዊ መርህ በአዲስ ኪዳን ሐዋርያዊ መልእክቶች ውስጥ፣ በተለይም ለወጣቱ መሪ ለጢሞቴዎስ በተሰጠው ምክር በድጋሚ ይረጋገጣል። ሐዋርያው ጳውሎስ "ማንም ታናሽነትህን አይናቀው፤ ይልቁንም በቃል በኑሮም በፍቅርም በእምነትም በንጽሕናም ለሚያምኑት ምሳሌ ሁን" (1ኛ ጢሞ. 4፥12) ሲል ያስገነዝባል። ይህ መመሪያ ጥልቅ የሆነ ማኅበራዊ-መንፈሳዊ እውነትን ያንጸባርቃል፤ እርሱም የዘላቂ መሪነት ተጽዕኖ ፈጣሪነት የሚወሰነው በዘመናት ብዛት ሳይሆን በባሕርይና በእውቀት ብስለት ልኬት መሆኑን ነው።

ከዚህ በታች ያለው ሰንጠረዥ፣ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እግዚአብሔር ወጣቶችን ለታላቅ ተልእኮ የተጠቀመባቸውን ተደጋጋሚ ምሳሌዎች ያሳያል፦

ይህ አውድ ለዘመናዊው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ማኅበራዊ-ነገረ-መለኮታዊ መሠረት የሚጥል ጥልቅ ርዕዮታዊ እውነትን ይሰጣል። ወጣትነት በመንግሥቱ ተቋማዊና መንፈሳዊ አገልግሎት ውስጥ እንደ ድክመት ወይም እንደ ውስንነት መዋቅር ሳይሆን፤ ንጽሕናን፣ የዕድሜ ተለዋዋጭ ኃይልን፣ ተነሳሽነትን እና ራስን ለአላማ ማስተላለፍ አቅምን የተላበሰ የላቀ “መንፈሳዊ ካፒታል” ሆኖ ይገለጣል። መዝሙረኛው “ጎበዝ መንገዱን በምን ያነጻል? ቃልህን በመጠበቅ ነው” (መዝ. 119፥9) ሲል እንደገለጸው፣ የወጣትነት ዕድሜ መሠረታዊ የሞራል እና የመንፈሳዊ ንጽሕና ትግል ማዕከል ነው። ይህ ትግል የሚቀለበሰው ከፍ ባለ መለኮታዊ ቃል ላይ በተመሠረተ ተግሣጽና ዲሲፕሊን ሲኖር ነው። እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ወጣት አማኝ ዛሬ ባለው የቴክኖሎጂ አውሎ ነፋስና ማኅበራዊ ቀውስ ውስጥ፣ እንደ ንግሥት አስቴር “ለዚህ ወራት” (ለዚህ ታሪካዊ ዘመን፣ ለዚህ ትውልዳዊ ፈተና) ተብሎ በእግዚአብሔር ዘላለማዊ ዕቅድ ውስጥ ተለይቶ የተሾመ ታሪካዊ ኃላፊነት እንዳለው መረዳት ይኖርበታል።