የብሉይ ኪዳን ምሳሌዎች እና ጥላዎች

የብሉይ ኪዳን ቅዱሳት መጻሕፍት፣ የእስራኤልን ታሪክ የሚዘግብ የታሪክ መድበል ብቻ ሳይሆኑ፣ እግዚአብሔር የመዳንን ታላቅ ዕቅድ ቀስ በቀስ የገለጠበት መለኮታዊ ሥዕላት የተሞላ ማዕከለ-ስዕላት ነው። በዚህ ማዕከለ-ስዕላት ውስጥ ያሉ ሰዎች፣ ክስተቶች እና ሥርዓቶች "ትንቢታዊ ምሳሌዎች" ወይም "ጥላዎች" በመሆን፣ ወደፊት ለሚመጣው እውነተኛ አካልና ፍጻሜ፣ ወደ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ፣ በጉጉት የሚያመለክቱ መገለጦች ነበሩ። ይህንን መረዳት መጽሐፍ ቅዱስን እንደ አንድ ወጥና በክርስቶስ ላይ ያተኮረ ታሪክ እንድናይ ያስችለናል።

የእስራኤል ሃይማኖታዊና ታሪካዊ ክስተቶች ለክርስቶስ የማዳን ሥራ ግልጽ ጥላዎች ነበሩ። የፋሲካ በዓል ከዚህ አንጻር ዋነኛው ምሳሌ ነው። ንጹሕ የሆነው የበግ ጠቦት መታረድና ደሙም በእስራኤላውያን መቃን ላይ ተቀብቶ ከእግዚአብሔር ቁጣና ፍርድ እንዳዳናቸው ሁሉ፣ ክርስቶስም "የእግዚአብሔር በግ" ሆኖ በመስቀል ላይ መሥዋዕት በመሆን፣ በእርሱ ደም የሚያምኑትን ሁሉ ከዘላለም ፍርድ ያድናል (1ኛ ቆሮ. 5:7)።

በማደሪያው ድንኳንና በቤተ መቅደስ ውስጥ ይቀርቡ የነበሩት ስፍር ቁጥር የሌላቸው የመሥዋዕት ሥርዓቶች አንድን ማዕከላዊ እውነት ደጋግመው ያስተምሩ ነበር፦ የኃጢአት ስርየት ያለ ደም መፍሰስ ሊገኝ አይችልም (ዕብ. 9:22)። ነገር ግን እነዚህ የእንስሳት መሥዋዕቶች ኃጢአትን ሙሉ በሙሉ የማስወገድ ኃይል ስላልነበራቸው፣ በየዓመቱ መደገም ነበረባቸው። ይህ ሁሉ ሲያመለክት የነበረው፣ ክርስቶስ በመስቀል ላይ ባቀረበው "አንዴና ለመጨረሻ ጊዜ" በሆነው ፍጹም መሥዋዕት፣ የኃጢአትን ዕዳ ሙሉ በሙሉ እንደሚከፍል ነበር።

የብሉይ ኪዳን ሊቀ ካህን በዓመት አንድ ጊዜ ብቻ፣ በሕዝቡ ኃጢአት ምትክ የእንስሳትን ደም ይዞ ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ይገባ ነበር። ይህም በእግዚአብሔርና በኃጢአተኛው ሰው መካከል ያለውን ልዩነትና የሽምግልናን አስፈላጊነት ያሳይ ነበር። ክርስቶስ ግን በራሱ ደም ወደ ሰማያዊው መቅደስ የገባ ታላቁ ሊቀ ካህናችን ነው (ዕብ. 9:11-12)። እርሱ በመስቀል ላይ በሞተ ጊዜ ለሁለት የተቀደደው የቤተ መቅደስ መጋረጃ፣ በክርስቶስ በኩል ወደ እግዚአብሔር መገኘት ቀጥተኛና ያልተከለከለ መንገድ እንደተከፈተልን ያበስራል።