ንጉሥ ዳዊት

ንጉሥ ዳዊት በብሉይ ኪዳን ውስጥ ካሉት ሰዎች ሁሉ በላይ የእግዚአብሔርን የጸጋ ልብ የሚገልጥ ሰው ነው። ታሪኩ ስለ ወታደራዊ ድልና ስለ ፖለቲካዊ ስኬት ብቻ አይደለም፤ ይልቁንም እግዚአብሔር ደካማና ያልተሟላ ሰውን መርጦ፣ ከእርሱ ጋር ጥልቅ ግንኙነት መስርቶ፣ በእርሱ በኩል ለዘላለም የሚጸና ቃል ኪዳን እንዴት እንደሚያደርግ የሚያሳይ ሕያው ምስክር ነው። ከነገረ መለኮት አንጻር ሲታይ፣ የዳዊት ትረካ በአብርሃም ቃል ኪዳን (ዘፍ. 12፣ 15፣ 17) የተጀመረውን የመቤዠት ታሪክ ወደ ንጉሣዊ ልኬት የሚያሸጋግር ድልድይ ነው፤ "የምድር ነገዶች ሁሉ በአንተ ይባረካሉ" የተባለው ተስፋ አሁን በተወሰነ ዘር፣ በተወሰነ ዙፋንና በተወሰነ ከተማ በኩል እንዲፈስ የሚያደርግ የመለኮታዊ ውሳኔ ማዕከል ይሆናል።

"እንደ ልቤ የሆነ ሰው ፈቃዴንም ሁሉ የሚያደርግ የእሴይን ልጅ ዳዊትን አገኘሁ አለ።"

— የሐዋርያት ሥራ 13፥22

ይህ አገላለጽ ዳዊት ኃጢአት የሌለበት ፍጹም ሰው ነበር ማለት አይደለም፤ ታሪኩ ራሱ የሚያሳየው ተቃራኒውን ነው። "እንደ ልብ" (ከዕብራይስጡ አገላለጽ "ክሌባቮ" ጋር የሚዛመድ) መሆን ማለት፣ ልብን ለእግዚአብሔር ፈቃድ ሙሉ በሙሉ የመክፈት፣ ተግሣጽ ሲደርስበት ያለ ማመካኘት የመቀበል፣ እና ሲወድቅ ደግሞ ወዲያውኑ በንስሐ ወደ እርሱ የመመለስ ውስጣዊ ዝንባሌ ማለት ነው። ይህ ልዩነት እጅግ ወሳኝ ነው፤ ምክንያቱም መጽሐፍ ቅዱስ ቅድስናን የሚለካው በአፈጻጸም ፍጹምነት ሳይሆን በልብ አቅጣጫና በንስሐ ታማኝነት ስለሆነ ነው። በቤተልሔም የእሴይ ታናሽ ልጅ ሆኖ የተወለደው ዳዊት፣ ከትሑት እረኝነት ተነስቶ በግምት ከ1010 እስከ 970 ዓ.ዓ. ድረስ ለ40 ዓመታት የነገሠ ንጉሥ ለመሆን በቅቷል። ከዳዊት ጋር የተገባው ቃል ኪዳን (2 ሳሙኤል 7:12-16) የመላውን መጽሐፍ ቅዱስ የመሲሕ ተስፋ የሚሸከም መሠረት ነው፤ ይህም ኢየሱስ ክርስቶስ "የዳዊት ልጅ" ተብሎ በአዲስ ኪዳን ውስጥ በተደጋጋሚ የተጠራበት ምክንያት ነው (ማቴ. 1:1፤ ሮሜ 1:3፤ ራእይ 22:16)።

ከሥነ ጽሑፋዊ አወቃቀር አንጻር፣ የዳዊት ታሪክ (1 ሳሙኤል 16 - 1 ነገሥት 2) ሆን ተብሎ በሁለት ተቃራኒ ክፍሎች የተከፈለ ይመስላል፦ "የመነሳት ትረካ" (Rise Narrative) እና "የመንግሥት ወራት ትረካ" (Court History)። የመጀመሪያው ክፍል የእግዚአብሔርን ታማኝነት ለተስፋው ተስፋ ሲያጎላ፣ ሁለተኛው ክፍል ግን የሰው ልጅ ድክመትንና የኃጢአትን መዘዝ ያለ ርኅራኄ ያጋልጣል። ይህ ድርብ አወቃቀር በራሱ የነገረ መለኮት መልእክት ይይዛል፦ የእግዚአብሔር ተስፋ የሰውን ኃጢአት ተሻግሮ ይጸናል፤ ቃል ኪዳኑ በሰው ብቃት ላይ ሳይሆን በእግዚአብሔር ታማኝነት ላይ የተመሠረተ ነው።

የዘላለም መንፈሳዊ ጠቀሜታ ያለው ሰው

የዳዊት ከቀላል እረኛነት ወደ እስራኤል ንጉሥነት ያደረገው ጉዞ፣ የመላውን ብሔር ዕጣ ፈንታ ብቻ ሳይሆን፣ የመላውን የመጽሐፍ ቅዱስ ትረካ አቅጣጫ ቀርጿል። እርሱ ራሱ ፍጹም ስላልነበረ፣ ታሪኩ ፍጹም ስለሆነው መሲሕ ይበልጥ ግልጽ ጥላ ይሆናል። እያንዳንዱ ማዕረግ — እረኛ፣ ተዋጊ፣ ንጉሥ፣ መዝሙረኛ — በተናጠል የሚቆም ማንነት ሳይሆን፣ አንድ ላይ ሆነው ስለ መጪው መሲሕ ባለ ብዙ ገጽታ አገልግሎት (ነቢይ፣ ካህን፣ ንጉሥ የሚል ሦስት እጥፍ ማዕረግ) ቀደምት ፍንጭ የሚሰጡ ናቸው።

እረኛ

በትሕትና በቤተልሔም የተጀመረው ሕይወት፣ ለወደፊት እስራኤልን መምራት የሚያበቁ ታማኝነትንና ትዕግሥትን አዳበረ። በምድረ በዳ የበጎችን ደኅንነት ለመጠበቅ ከአንበሳና ከድብ ጋር የታገለው ልምምድ፣ የወደፊት እረኝነት ለሕዝብ ራስን የመሠዋት ምስል ነበር።

1 ሳሙኤል 16:11፤ 17:34-36

ተዋጊ

በራሱ ኃይል ሳይሆን "በእግዚአብሔር በሠራዊት ጌታ ስም" ጎልያድን በማሸነፍ፣ እምነት ከጦር መሣሪያ በላይ ኃያል መሆኑን አስተማረ። ይህ ድል በራሱ የክብር ማዕከል ሳይሆን፣ "ምድር ሁሉ በእስራኤል ዘንድ አምላክ እንዳለ" ለማወቅ የተደረገ ትንቢታዊ ምስክርነት ነበር።

1 ሳሙኤል 17:45-47, 50

ንጉሥ

ለ40 ዓመታት ገዝቶ የተከፋፈለውን ብሔር አንድ አደረገ፤ ሥልጣኑን የእግዚአብሔርን ዙፋን ለመወከል ተጠቀመበት። ዳዊት "ንጉሥ" የተባለው ራሱን ችሎ ሉዓላዊ ሆኖ ሳይሆን፣ የያህዌን ንግሥና በምድር ላይ የሚያስፈጽም ምክትል-ገዥ (vice-regent) ሆኖ ነው።

2 ሳሙኤል 5:3-4

መዝሙረኛ

ልቡን ያለ መሸፈኛ ለእግዚአብሔር በማፍሰስ፣ ለሚያዝኑና ንስሐ ለሚፈልጉ ሁሉ የጸሎት ቋንቋ ትቷል። መዝሙራቱ የግል ልምድን ወደ ማኅበረሰብ አምልኮ ቋንቋ የቀየሩ ናቸው፤ ይህም ንጉሣዊ ቃል ኪዳንን ከግላዊ መንፈሳዊነት ጋር የሚያገናኝ ልዩ ስጦታ ነው።

መዝሙር 23:1

ወደ ዙፋኑ ጉዞ፦ የእምነት ትምህርት ቤት

የዳዊት መነሳት እጅግ አስደናቂ ነበር፣ በመለኮታዊ ምርጫ፣ በታላቅ የእምነት ተግባራት፣ እና ወደ መሪነት ባበቃው ረጅም የስደት ጊዜ ተለይቶ ይታወቃል። ወደ ዙፋኑ ስላደረገው መንገድ ተጨማሪ ዝርዝሮችን ለማየት በእያንዳንዱ ክስተት ላይ ጠቅ ያድርጉ።

ክስተት ይምረጡ

የቃል ኪዳን ነገረ መለኮት፦ ከአብርሃም እስከ ዳዊት፣ እስከ ክርስቶስ

መጽሐፍ ቅዱስን በአንድነት የሚያስተሳስረው ማዕከላዊ ክር "ቃል ኪዳን" (ብሪት) የተባለው መለኮታዊ ውል ነው። ከኖኅ፣ ወደ አብርሃም፣ ወደ ሲና ተራራ (ሙሴያዊ ቃል ኪዳን)፣ እና በመጨረሻ ወደ ዳዊት የሚደረገው ሽግግር በዘፈቀደ የተደረገ ሳይሆን፣ የእግዚአብሔርን የማዳን ዕቅድ ደረጃ በደረጃ የሚገልጥ ነው። በ2 ሳሙኤል 7 ውስጥ የተመዘገበው የናታን ትንቢት፣ ብዙ የነገረ መለኮት ሊቃውንት እንደሚያምኑት፣ ከሙሴያዊ ቃል ኪዳን በተለየ መልኩ በዋነኝነት ኢ-ሁኔታዊ (unconditional) ባሕርይ ያለው ስጦታ ቃል ኪዳን ነው። እግዚአብሔር "ቤት እሠራልሃለሁ" ሲል፣ ዳዊት ቤተ መቅደስ ለእግዚአብሔር ለመሥራት ካቀደው እቅድ በተቃራኒ፣ እግዚአብሔር ራሱ ለዳዊት ሥርወ-መንግሥት (ዘር)፣ ግዛት (መንግሥት)፣ እና ሥልጣን (ዙፋን) የዘላለም ስጦታ እንደሚሆነው ገለጠ።

ይሁን እንጂ ይህ ቃል ኪዳን ፈጽሞ ያለ ተግሣጽ የሚቀጥል ነው ማለት አይደለም። "እርሱም ቢበድል በሰዎች በትር በሰው ልጆችም ጅራፍ እቀጣዋለሁ፤ ምሕረቴን ግን ከእርሱ ፈጽሞ አላርቅም" (2 ሳሙኤል 7:14-15) የተባለው አገላለጽ፣ ቃል ኪዳኑ ውስጣዊ ተግሣጽን የያዘ ቢሆንም፣ የቃል ኪዳኑ ውጤታማነት ግን በዳዊት ወይም በዘሮቹ ታማኝነት ላይ ያልተመሠረተ መሆኑን ያሳያል። ይህ ወሳኝ ልዩነት፣ ጸጋ በራሱ ከሕግ በላይ ቀዳሚ ሆኖ የሚሠራበትን መንገድ ያሳያል፤ ማንኛውም ተከታይ ንጉሥ ውድቀት (ሰሎሞን፣ ሮብዓም፣ እና ብዙዎቹ ተከታይ ነገሥታት) ቃል ኪዳኑን ፈጽሞ አላፈረሰውም፤ ይልቁንም የቃል ኪዳኑ የመጨረሻ ፍጻሜ ወደ አንድ ፍጹም ልጅ፣ ወደ ኢየሱስ ክርስቶስ፣ እንዲተላለፍ ምክንያት ሆነ (ሉቃስ 1:32-33)።

ከጥንታዊ ቅርብ ምሥራቅ ሥነ ጽሑፍ አንጻር ሲታይ፣ የዳዊት ቃል ኪዳን ከንጉሣዊ ስጦታ ቃል ኪዳናት (royal grant covenants) ጋር ተመሳሳይነት አለው፤ በእነዚህም ውስጥ ገዥው ለታማኝ አገልጋዩ ወይም ለንጉሣዊ ቤቱ የማይሻር ስጦታ ይሰጣል። ይህ ንጽጽር የዳዊት ቃል ኪዳን ለምን ኢ-ሁኔታዊ ባሕርይ እንዳለው ያብራራል፤ ነገር ግን ከዚያ አልፎ፣ ይህ ቃል ኪዳን ራሱ ወደ ኋላ ተመልሶ የአብርሃም ቃል ኪዳን ("ዘርህ ብዙ ይሆናል፣ በአንተም አህዛብ ሁሉ ይባረካሉ") ወደፊት እንዴት እንደሚፈጸም የሚያሳይ ንጉሣዊ መገለጫ ነው። በዚህ መንገድ፣ ዳዊት የአብርሃም ተስፋ ተሸካሚ፣ እና የክርስቶስ ተስፋ ቀዳሚ ሆኖ በታሪክ መካከል ይቆማል።

የመንፈሳዊ ጉዞ ጫፍና ዝቅታ

የዳዊት ሕይወት ቀጥተኛ የስኬት መስመር አልነበረም። ይህ ግራፍ ዋና ዋና የሕይወቱን ምዕራፎች በመንፈሳዊ ታማኝነት ደረጃ አድርጎ በምሳሌያዊ መንገድ ያሳያል—ትክክለኛ ስታትስቲክስ ሳይሆን፣ ለማስተማሪያነት የቀረበ ጽንሰ-ሐሳባዊ ውክልና ነው። ትኩረት ሊሰጠው የሚገባው ቁልፍ እውነት፣ ከጥልቁ ዝቅታ በኋላ እንኳ፣ ንስሐ ወደ እግዚአብሔር ልብ እንደሚመልስ ነው (መዝሙር 51:17)። ይህ ግራፍ ደግሞ አንድ ጠቃሚ የነገረ መለኮት እውነት ያስተምረናል፦ ቅድስና መስመራዊ (linear) ሂደት ሳይሆን፣ በጦርነትና በድል፣ በውድቀትና በተሃድሶ የተሞላ ተለዋዋጭ የቅድስና ጉዞ (sanctification) ነው።

"የተሰበረ መንፈስ ለእግዚአብሔር መሥዋዕት ነው፤ የተሰበረውንና የተዋረደውን ልብ አቤቱ አትንቅም።"

— መዝሙር 51፥17

ንጉሡና መንግሥቱ፦ ዙፋን ለእግዚአብሔር ክብር

ንጉሥ እንደመሆኑ መጠን ዳዊት የተዋጣለት ስትራቴጂስትና መሪ መሆኑን አሳይቷል፤ ነገር ግን የግዛቱ ማዕከል ራሱ ሳይሆን የቃል ኪዳኑ ታቦት ነበር። ይህ የፖለቲካ ፍልስፍና ልዩ ነው፤ ምክንያቱም በጥንታዊው ዓለም ነገሥታት ብዙ ጊዜ ራሳቸውን የአምልኮ ማዕከል አድርገው ሲያቀርቡ፣ ዳዊት ግን ራሱን ከያህዌ ንግሥና በታች በማድረግ የቲኦክራሲያዊ (theocratic) አገዛዝ ምሳሌ ሆኗል፤ ማለትም ንጉሡ ራሱ ገዥ ሳይሆን፣ የያህዌ ሥልጣን በምድር ላይ የሚያስፈጽም ወኪል ነው።

ገጽታ	ማብራሪያ	ጥቅስ
የተባበረ ንጉሣዊ አገዛዝ	ከርስ በርስ ጦርነት በኋላ በአሥራ ሁለቱ ነገዶች ላይ ንጉሥ ሆኖ ተቀባ፤ ይህ አንድነት የእግዚአብሔር ሕዝብ በአንድ እረኛ ሥር መሰብሰብ ያለውን ትንቢታዊ ምሳሌ ይሸከማል (ሕዝ. 37:24)። የተከፋፈለው ብሔር በአንድ ንጉሥ ሥር መሰብሰቡ፣ የመጨረሻውን የእግዚአብሔር ሕዝብ አንድነት (ኤፌ. 2:14-16) አስቀድሞ የሚያመለክት ነው።	2 ሳሙኤል 5:1-5
የኢየሩሳሌም መያዝ	ኢየሩሳሌምን "የዳዊት ከተማ" አደረጋት፤ በኋላም የመሲሑ ዘላለማዊ ከተማ ምሳሌ ሆነች (ራእይ 21:2)። ይህ ገለልተኛ ከተማ (ከየትኛውም ነገድ ግዛት ውጪ) መመረጡ፣ በነገዶች መካከል ቅናትን ለማስቀረት እና እግዚአብሔር ራሱ የመረጠውን ማዕከል ለማጉላት የታሰበ ጥበባዊ ውሳኔ ነበር።	2 ሳሙኤል 5:6-9
ታቦቱን ማምጣት	ንጉሣዊ ክብሩን ትቶ "በሙሉ ኃይሉ" ደነሰ (2 ሳሙ. 6:14)—የልብ አምልኮ ከመልክ በላይ ዋጋ እንዳለው በተግባር አሳየ። ይህ ድርጊት ደግሞ የንጉሣዊ ሥልጣንን ከካህናዊ አምልኮ ሥር በማስቀመጥ፣ ፖለቲካዊ ኃይል ለመንፈሳዊ እውነት መገዛት እንዳለበት ያስተምራል።	2 ሳሙኤል 6:12-19
ወታደራዊ መስፋፋት	"ዳዊት በሄደበት ሁሉ እግዚአብሔር ድልን ሰጠው" — ድሉ የእግዚአብሔር ስጦታ እንጂ የግል ስኬት አልነበረም (2 ሳሙ. 8:6, 14)። የተስፋይቱ ምድር ድንበሮች (ከፈርስ ወንዝ እስከ ግብጽ ወንዝ) በዳዊት ዘመን ወደ ተፈጸሙበት ቅርብ ደረጃ መድረሳቸው፣ ለአብርሃም የተሰጠው የምድር ተስፋ ጅምር ፍጻሜ ነው።	2 ሳሙኤል 8:1-14
ስትራቴጂያዊ ጥምረቶች	ከጢሮስ ንጉሥ ኪራም ጋር ላደረገው አጋርነት፣ ለወደፊት ቤተ መቅደስ ግንባታ ራእዩን አላቆመም። ይህ ዲፕሎማሲያዊ ጥበብ ራሱ ለልጁ ሰሎሞን የበለጠ የተረጋጋ መንግሥት እንዲወርስ መንገድ ጠርጓል።	2 ሳሙኤል 5:11-12
የተደራጀ ጦር	"ኃያላን ሰዎች" የተባሉ ታማኝ ተዋጊዎችን መርቷል፤ እውነተኛ አመራር በምሳሌ እንጂ በሥልጣን ብቻ አለመሆኑን አሳይቷል። ዳዊት ራሱ ለጠማው ውኃ ካመጡለት ወታደሮች ውኃውን ለእግዚአብሔር በማፍሰስ ክብር መስጠቱ (2 ሳሙ. 23:16-17)፣ የመሪነት ትሕትና ግልጽ ምስክር ነው።	2 ሳሙኤል 23:8-39
የቤተ መቅደስ ዝግጅት	ራሱ ቤተ መቅደሱን ባይሠራም፣ ግንባታው በሰላም ለተወለደው ልጁ ሰሎሞን እንዲፈጸም ግብዓቶችን፣ ንድፉንና የአገልግሎት ሥርዓቱን አዘጋጅቷል፤ ራስን ወደ ኋላ ትቶ ለወደፊት ትውልድ የመዘጋጀት ትሕትና ምሳሌ ነው።	1 ዜና መዋዕል 22:5-16

የተቃርኖ ሰው፦ ጸጋ በድክመት መካከል

ዳዊት ለእግዚአብሔር ያለው አምልኮ ጥልቅ ቢሆንም፣ ግዛቱ ግን በአስከፊ የሥነ ምግባር ውድቀቶች ተበላሽቷል። ቅዱሳት መጻሕፍት ጀግኖቻቸውን አያሞግሱም፤ ኃጢአታቸውን ሳይሸፍኑ በግልጽ ይመዘግባሉ። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ታማኝ ታሪካዊ አጻጻፍ ራሱ የመንፈስ ቅዱስን መነሳሳት የሚያመለክት ማስረጃ ነው፤ ምክንያቱም የሰው ልጆች ብቻቸውን ቢጽፉ ኖሮ ብሔራዊ ጀግናቸውን በዚህን ያህል ግልጽነት ባልገለጹት ነበር። ሆኖም፣ ከእያንዳንዱ ውድቀት ጀርባ የእግዚአብሔር የማያቋርጥ ምሕረትና ተግሣጽ ይታያል—ፍርድ ብቻ ሳይሆን ወደ ንስሐ የሚጠራ የፍቅር ድምፅ። የዳዊት ታሪክ ጥልቅ የሆነውን የጸጋ ትምህርት ያስተምረናል፦ የእግዚአብሔር ጸጋ ኃጢአትን ችላ አይልም፤ ነገር ግን ኃጢአትን በንስሐ ተከትሎ ከሚመጣ ትክክለኛ ኀዘንና ተሐድሶ ጋር አብሮ ይሠራል። አሳዛኝ መዘዞችን ለማየት ከታች ባለው የክስተቶች ሰንሰለት ላይ ጠቅ ያድርጉ።

"በደሌን ለአንተ አስታወቅሁ፥ ኃጢአቴንም አልሸሸግሁም... አንተም የኃጢአቴን በደል አስተሰረይህልኝ።"

— መዝሙር 32፥5

የይቅርታና የመዘዝ ግንኙነት፦ የተመጣጠነ ግንዛቤ

በዳዊት ታሪክ ውስጥ ሁለት እውነቶች በአንድ ላይ ይኖራሉ፣ አንዱ ሌላውን ሳይሽር። አንደኛው፣ እግዚአብሔር ኃጢአትን ሙሉ በሙሉ ይቅር ይላል፤ "ምሥራቅ ከምዕራብ እንደሚርቅ፣ እንዲሁ በደላችንን ከእኛ አራቀ" (መዝ. 103:12)። ሁለተኛው፣ ኃጢአት በምድራዊ ሕይወት ውስጥ የራሱ የተፈጥሮና የመንፈሳዊ ሕግ ውጤት አለው፤ "ሰው የሚዘራውን ሁሉ ያንኑ ደግሞ ያጭዳል" (ገላ. 6:7)። ዳዊት ኃጢአቱ ሙሉ በሙሉ ተሰርዞለታል፤ ነገር ግን በቤቱ ውስጥ የተዘራው ዘር አሁንም አልቀረም። ይህ ውጥረት ተስፋ ቢስነትን ሳይሆን፣ ኃላፊነት የተሞላበት ተስፋን ያስተምረናል፤ የእግዚአብሔር ልጆች ለተግባራቸው ምድራዊ መዘዝ ቢያጭዱም እንኳ፣ በክርስቶስ ያለው ማንነታቸውና የመጨረሻው ዕጣ ፈንታቸው አይናወጥም።

መለኮታዊ ውርስ፦ ከዳዊት እስከ ክርስቶስ

የዳዊት እጅግ ዘላቂ ተጽዕኖ የመጣው ባቋቋማቸው የነገረ መለኮትና መንፈሳዊ መሠረቶች ነው። የዳዊት ቃል ኪዳን የመሲሃዊ ትንቢት መሠረት ሲሆን፣ መዝሙሮቹ ደግሞ ለአምልኮ ዘላለማዊ ቋንቋ ሰጥተዋል።

የዳዊት ቃል ኪዳን

"ቤትህና መንግሥትህም በፊቴ ለዘላለም ይጠነክራል፥ ዙፋንህም ለዘላለም ይጸናል።"

— 2 ሳሙኤል 7፥16

ተስፋ	ማብራሪያ
ዘላለማዊ ቤት	የዳዊት የዘር ሐረግ ፈጽሞ እንደማይጠፋ የሚያረጋግጥ ቃል ኪዳን፤ ማቴዎስ 1 ይህንን ሐረግ በክርስቶስ ፍጻሜ ያሳያል። "ቤት" የሚለው ቃል እዚህ ላይ ሥርወ-መንግሥትን (dynasty) ያመለክታል፤ የዳዊት አካላዊ ዘር ተቋርጦ በሚመስልበት በስደትና በምርኮ ጊዜ እንኳ፣ ይህ ተስፋ ግን ትውልድ ተሻግሮ ጸንቷም።
ዘላለማዊ መንግሥት	መንግሥቱ ፈጽሞ በቋሚነት እንደማይጠፋ፣ በክርስቶስ ዘላለማዊ አገዛዝ የሚጠናቀቅ ቃል ኪዳን (ሉቃስ 1:32-33)። "መንግሥት" የሚለው ቃል የተግባር ግዛትን (kingdom/realm) ያመለክታል፤ ይህም በክርስቶስ አገዛዝ ውስጥ ከምድራዊ ወደ ሰማያዊና ዓለም አቀፋዊ ልኬት ተሸጋግሮ ይፈጸማል።
ዘላለማዊ ዙፋን	የመግዛት ሥልጣን ሁልጊዜ የሥርወ መንግሥቱ እንደሚሆን፣ በመሲሑ አገዛዝ የሚጠናቀቅ ቃል ኪዳን። "ዙፋን" ደግሞ ትክክለኛውን ሥልጣንና ፍትህ የመፈጸም ኃላፊነት ያመለክታል፤ ኢሳይያስ 9:7 ይህንኑ ዙፋን "በፍርድና በጽድቅ" ለዘላለም እንደሚመሠረት ይተነብያል።

ይህ ሦስት እጥፍ ተስፋ (ቤት፣ መንግሥት፣ ዙፋን) ያለ ምክንያት የተደራረበ ሳይሆን፣ በጥንታዊ ቅርብ ምሥራቅ ንጉሣዊ ሰነዶች ውስጥ ተለምዶ የነበረውን የሥርወ-መንግሥት ውል ቋንቋ የሚያንጸባርቅ ነው። ትንቢቱ በተነገረበት ወቅት ሙሉ በሙሉ ሊረዳ የማይችል "ጥልቅ ትርጉም" (ከጽሑፉ በላይ ያለ መንፈሳዊ ፍጻሜ) ይዞ ነበር፤ ይህም ትርጉም ሙሉ በሙሉ የተገለጠው ኢየሱስ ክርስቶስ ትንሣኤውን ተከትሎ በክብር ወደ ላይ ሲነሣ ብቻ ነው (ሐዋ. 2:29-36)።

የመዝሙረኛው ልብ

ንጉሥ ዳዊት ከ150 በላይ ከሚሆኑት መዝሙሮች ውስጥ 73 የሚሆኑትን በመጻፍ ይታወቃል። እነዚህ መዝሙሮች እጅግ ሰፊ የሆኑ የሰውን ስሜቶች ይገልጻሉ—ከጥልቅ ደስታና ምስጋና እስከ ከፍተኛ ሀዘንና ንስሐ። ብዙ የዳዊት መዝሙራት (ለምሳሌ መዝ. 22፣ 110) በቀጥታ ስለ መሲሑ መከራና ክብር የሚናገሩ ትንቢታዊ ጥልቀት አላቸው። "ንጉሣዊ መዝሙራት" (Royal Psalms) የተባለው ዘውግ በተለይ ጠቃሚ ነው፤ በእነዚህ ውስጥ ዳዊት ስለ ራሱ ንጉሣዊ ስልጣን ብቻ ሳይሆን፣ ስለ ወደፊቱ ፍጹም ንጉሥ ይናገራል። ለምሳሌ መዝሙር 110፣ "ጌታዬ ለጌታዬ፡ በቀኜ ተቀመጥ" የሚለው፣ ዳዊት ራሱ ስለ "ጌታው" የተናገረው ትንቢት ኢየሱስ ራሱ ስለ መለኮታዊ ማንነቱ ማስረጃ አድርጎ የተጠቀመበት ጥቅስ ነው (ማቴ. 22:41-45)።

"እግዚአብሔር እረኛዬ ነው፥ የሚያሳጣኝም የለም።"

— መዝሙር 23፥1

ዳዊት እንደ ክርስቶስ ጥላ

ዳዊት ራሱ ፍጹም ንጉሥ አልነበረም፤ ይልቁንም ወደፊት ስለሚመጣው ፍጹም ንጉሥ የሚያመለክት ትንቢታዊ ጥላ ነው። "ጥላ" (typos) የሚለው ሥነ ጽሑፋዊ ዘዴ በአዲስ ኪዳን ደራሲያን ዘንድ በተደጋጋሚ ጥቅም ላይ የዋለ ሲሆን፣ ታሪካዊ ክስተትን ወይም ሰውን ወደፊት ስለሚመጣው ታላቅ እውነታ ቀዳሚ ንድፍ አድርጎ ይመለከታል፤ ይህም ታሪኩ ራሱ ትክክለኛ ታሪካዊ ክስተት ሆኖ ሳለ፣ በተመሳሳይ ጊዜ ወደፊት ስለሚመጣው መንፈሳዊ እውነታ ትንቢታዊ አገልግሎት እንዲኖረው ያደርገዋል።

የዳዊት ገጽታ (ጥላ)	የክርስቶስ ፍጻሜ (እውነታ)
በቤተልሔም የተወለደ ትሑት እረኛ	ክርስቶስም በቤተልሔም ተወለደ፣ ራሱን ዝቅ አድርጎ የመልካም እረኛ አገልግሎትን ወሰደ (ሚክያስ 5:2፤ ዮሐ. 10:11)
ግዙፉን ጎልያድ በእምነት አሸነፈ	ክርስቶስ በመስቀል ላይ ኃጢአትን፣ ሞትንና ሰይጣንን ራሱ ድል አደረገ (ቆላ. 2:15)
ከሳኦል ስደትና ውድቅ ተቀበለ	ክርስቶስም በገዛ ወገኖቹ ተጠላ፣ ተከዳ፣ ተሰቀለ (ዮሐ. 1:11፤ ኢሳ. 53:3)
የይሁዳ ንጉሥ ከዚያም የመላው እስራኤል ንጉሥ ሆነ	ክርስቶስ "የአይሁድ ንጉሥ" ተብሎ ተሰቅሎ፣ አሁን የነገሥታት ንጉሥ ሆኖ ነግሦአል (ራእይ 19:16)
ዘላለማዊ ቃል ኪዳን ተቀበለ (2 ሳሙ. 7)	ክርስቶስ የዚያ ቃል ኪዳን ዘላለማዊ ወራሽና ፈጻሚ ነው (ሉቃስ 1:32-33)
ኃጢአትን አድርጎ ንስሐ ገባ	ክርስቶስ ኃጢአት የሌለበት ነው፤ ለዳዊትም ለሁላችንም ንስሐ የሚያስፈልገውን ስርየት ራሱ ሰጠ (ዕብ. 4:15፤ 1 ጴጥ. 2:24)
ንጉሥና ተዋጊ ብቻ ሳይሆን የያህዌ ታቦት አምጪ (ካህናዊ ተግባር)	ክርስቶስ ንጉሥና ካህን በአንድነት ነው፤ በመልከጼዴቅ ሥርዓት ለዘላለም ካህን ሆኖ ተሾመ (መዝ. 110:4፤ ዕብ. 7:1-3)
ለወገኖቹ በክብር ፈንታ መከራን ተቀበለ (የአቤሴሎም ዓመፅ ጊዜ አልቅሶ ኪድሮን ወንዝን ተሻገረ)	ክርስቶስ በጌቴሴማኒ አልቅሶ ኪድሮን ወንዝን ተሻግሮ ወደ መከራው ሄደ (ዮሐ. 18:1፤ ሉቃስ 22:44)

ይህ ንጽጽር የሚያስተምረን ትልቁ እውነት፣ ዳዊት ራሱ የመዳን ምንጭ ሳይሆን፣ ወደ እውነተኛው የመዳን ምንጭ የሚያመለክት ምልክት ብቻ መሆኑ ነው። እግዚአብሔር ፍጹማን ብቻ ሳይሆኑ፣ ልባቸውን ለእርሱ የከፈቱ ንስሐ የገቡ ሰዎችን ይጠቀማል። ከቅድስተ ቅዱስ ትምህርታዊ ማዕቀፍ አንጻር፣ ይህ "ቀድሞ-አሁን-ገና-ያልመጣ" (already–not yet) የመንግሥት ተለዋዋጭነት ይታያል፤ ክርስቶስ በምድራዊ አገልግሎቱ ንግሥናውን ጀምሮታል፣ ነገር ግን የዳዊት ቃል ኪዳን ሙሉ ፍጻሜ - ፍትህና ሰላም በምድር ሁሉ ላይ የሚነግሱበት - ገና ወደፊት በክብር በሚመጣበት ጊዜ ይፈጸማል (ኢሳ. 11:1-10፤ ራእይ 21-22)።